گویش بئهر احمی زبان لری

در بین زبانهای جنوب غربی ایران ،زبان لری بزرگترین رابطه را با زبان فارسی دارد. که هر دوی آنها دنباله پارسی میانه، زبان پارتیان قرن هشتم بعد از میلاد هستند ،و همانگونه که می دانیم پارسی میانه، زبان پارتیان و ساسانیان بود که به تدریج تغییر شکل داده و به صورت زبان فارسی نزدیک است که بعضی معتقدند این زبان در گذشته نه چندان دور از فارسی منشعب شده است .

گویش ( در واقع زبان ) مردم لرستان بیشتر لری و لکی است. بر اساس مطالعات زبان شناسی ، زبانهای لری و لکی جزو زبانهای هندو _ اروپایی به شمار می آیند. زبانهای ایرانی شامل زبانهای ایرانی شرقی ، و زبانهای ایرانی غربی می باشد . لکی و لری جزو زبانهای ایرانی غربی محسوب می شوند .
گویش
( در واقع زبان ) لری به طور عموم و لهجة باشتی ( از زبان لری ) که مورد بحث ماست، از گروه زبان های ایرانی جنوب غربی است و از لحاظ ساخت دستوری و واژگانی با فارسی نو پیوند نزدیک دارد. این لهجه 25 صامت و 6 مصوت ساده و 2 مصوت مرکب دارد. «  برگرفته از مقاله استاد علی رضا حبیبی»

بررسی گویش ( در واقع زبان ) لری مردمان استان کهگیلویه و بویراحمد نکاتی چند را آشکار می سازد. نخست اینکه  گویش ( در واقع زبان ) لری دیرتر و کمتر تحت تاثیر زبانهای بیگانه قرار گرفته است و سپس اینکه گویش مردم این سامان با گویش های سایر لرهای ایران اختلاف ریشه ای ندارد و آخر اینکه بسیاری از واژگان فارسی در این گویش پرکاربرد هستند.                                                                 

گویش لری مردم این سامان شاخه ای از فهلویات است و قرابت و هم ریشگی با زبان فارسی دری دارد و آکنده از واژه ها و ریشه های افعال پهلوی ساسانی است. سه گونه گویش ( از زبان ) لری در این استان وجود دارد که در ادامه بطور مختصر پیرامون هرکدام شرحی می دهیم.                 

گویش (لهجه) بویراحمدی:                                                                                            

درگویش بویراحمدی کلمات آهنگین و با شتاب و بریده و مختصر و بر روی نوک زبان جریان می یابد. حرف دال به ندرت تلفظ میشود،مگر در اول کلمه قرار گیرد و حرف جیم به تلفظ شین در می آید.

گویش چرامی-بابوئی:   

دراین گویش تاکید بر حروف  خ، ر، ق  زیاد است و تلفظ حرف ح  در کلمات آشکار نیست و حرف دال نیز واضح و روشن به تلفظ در نمی آید. از فتحه در ادای کلمات زیاد استفاده می شود.        

گویش طیبی-بهمئی: 

دراین گویش کشش کلمات آشکار است و آرامشی در تلفظ ملحوظ است و تاکید کلمات بر حروف گاف ، واو ، ی ،زیاد است و از حرکات فتحه نمایی آشکار دارد. باز شدن دهان و فکین در صحبت کردن زیاد  است.                                                                                                             

نکته: علامت جمع در گویش و لهجه لری مردم کهگیلویه و بویراحمد حرف ( لام ) است.            

نکته: در این گویش حروف فارسی  پ ، چ ، گ ، تلفظ آشکاری دارند  و گاه حالت مشدد می گیرند.                                                                                                                          

نکته: حرف ژ بر خلاف لهجه کردی در صحبت  و تلفظ کاربرد پیدا نمی کند.                                

برای بهتر شناختن گویش و لهجه کلی مردم کهگیلویه و بویراحمد به صرف چند نمونه افعال پرداخته می شود:

فعل ( رفتن ) : رهتم ، رهتی ، رهت ، رهتیم ، رهتیت ، رهتن.

فعل ( بردن ) : بردم "bordom" ، بردی " bordi " ، برد " bord " ،  بردیم " bordim "  ،  بردیت "


برخی واژگان لری استان کهگیلویه و بویراحمد همراه با برگردان فارسی و تلفظ.

 با تشکر از برادر فربد نیک اقبال

  واژه لری                                          برگردان فارسی                                                  تلفظ

 او                                                         آب                                                              O

آسیو                                                     آسیاب                                                           Aseio

آخون                                              اصطلاحی در خرمن کوبی                                        Axun  

آربیز                                                الک ، غربال                                                              Arbiz

ایشا                                              شما ، از شما ،شما ها                                        Eysha 

ایسو                                             باز هم                                                                               Eyso

برد                                                سنگ                                                            Bard

بره                                               برو                                                                             Bara

بو                                                 پدر                                                                    Bo

بنگ                                              بانگ ، صدا                                                              Bong

بنگشت                                       گنجشک                                                            Bengesht

بی یک                                        با هم                                                          Bey yak

بورگ                                          ابرو                                                                  Borg

پرچ                                            قطره                                                              Perch

تاهته                                        عمو                                                                Tahta

تار                                             جدا                                                                    Tar

تو                                              اتاق ، منزل                                                            Tu

تش                                           آتش                                                                  Tash

پل                                            مو                                                                        Pal

/ 14 نظر / 200 بازدید
نمایش نظرات قبلی
بهار

سلام حالتون خوه ؟ وبه خویی داری تبریک مویم . به منم سر بزه خوشحال مشم . خدا نیه دارت همشری

میرمحمد

سلام خیلی از واژه ها یا اشتباه ترجمه شدن یا اصولا لری نیستن ایسو مخفف این ساعت است و به معنی حالا می باشد و نه آنطور که نوشتی: باز هم. تاهته غلطه . صحیح: تاته. که صورتی است واژه ای است که در انکلیسی به صورت Tant , و در فرانسهTata است. واژه های جرJar و تش فارسی است. تش مخفف آتش است. هالو را باید به صورت:حالو بنویسی زیرا در اصل خالو بوده که ابدالخ به ح در لری مواردی چند دارد. واژه ی دی به معنی مارد خاص بخش لر بویراحمد است و صورت اصیللری آن در سایر لهجه هاdaa دا می باشد که واژه ی دایی همریشه ی آن است. دا+یی(ی میانجی+ ی نسبت) کسی که با دا (مادر) نسبت دارد. واژه ی آربیز Arbiz مخفف واژه ی فارسی آردبیز است و نمی توان آن را لری دانست. واژه ی بنگ مخفف بانگ فراسی است...

رضا

اولین اعلامیه سازمان حمایت از ملت های تحت ستم نژاد پرستان فارسها زبان مادری هر انسانی هویت اوست و طبق قوانین حقوق بشر باید همه بتوانند به زبان مادری خود درس بخوانند تا زبان آنها نابود نشود حتی در اصل 15 قانون اساسی ایران هم قومها این حق را دراند ولی نژادپرستان فارس این حق را از همه سلب کردند وحتی بچه های سایر ملت ها را در مدارس وادار می کنند فارسی حرف بزنند تا زبان خود از فراموش کنند و به فارس تبدیل شوند از این رو از همه ملت های کرد لر ترک بلوچ و ... تقاضا داریم با کمک هم از این ستم 100 ساله خلاص شویم در این راستا چند مورد هست که با رعایت آن به نجات فرهنگ و زبان خود بپردازیم 1.همه خواستار تدریس زبان مادری شان در مدراس شویم 2.سعی کینم از زبان مادری خود استفاد کنیم نه از زبان اجباری فارسی 3.از اسم های که خاص ملت خودمان است بر روی فرزندمان بزاریم 3.در کسترش رقص های محلی که از طرف حکومت ایران ممنوع شده کوشا باشیم 4.برای کلاس گذاشت با بچه های خود فارسی حرف نزنیم با این کار به اصالت خود ضربه وارد می کنیم 5.سعی کنیم به زبان مادری خود سایت یا وبلاگ باز کنیم 6.از توهین های که نژاد پرستان فارس به سایر ملت

کرد الشتر

مردم شناسی(الشتر) الشتر را بایستی یکی از مناطق مهم ناحیه‌ای دانست که بطور غیر رسمی به لکستان معروف است. بیشتر ساکنان این منطقه را لکها تشکیل می‌دهند. این منطقه دارای بزرگانی در شعر و ادب بوده‌است که بیشتر به زبان لکی شعر می‌سروده‌اند همچون ملا حقعلی (مهمترین شاعر شهر)از طایفه سیاهپوش که نوادگان این شاعر و عارف بزرگ غرب کشور الان حقیقی مقدم ها هستند وهمچنین ملاپریشان، ملا منوچهر، و .... ساکنان الشتر از طوایف لک هستند. لک های الشتر از نسل امرای حسنویه که از اکراد شهرزور بوده و به این منطقه مهاجرت کرده اند میباشند.امرای حسنویه نزدیک به هزار سال پیش در کرمانشاه، نهاوند، الشتر، هرسین تا قسمتی از کردستان عراق حکومت داشته اند و بعد از پاشیده شدن حکومتشان، شاهزادگان این سلسله در این شهر و شهرهای اطراف ماندگار شدند. به همین خاطر است که حمد الله مستوفی انرا جزءکردستان اورده است. ساختار اجتماعی این شهر به صورت قومی-قبیله‌ای می‌باشد.طایفه‌های حسنوند، کولیوند و یوسفوندو طایفه اهل فضل و علم سیاهپوش از ساکن این شهر می‌باشند. منطقه الشتر به خاطر طبیعت بکرش همیشه مورد توجه قرار می‌گرفته است بگونه‌ای که محل تفرج پادشاهان و

کرد الشتر

الشتر شهری تاریخی با قدمت نسبتا زیاد است. به علت قرار گرفتن بر سر راههای باستانی اهمیت ویژه‌ای داشته‌است. حمدالله مستوفی آن را جزو سرزمین کردستان آورده‌است. کشف سنگهای قبور مربوط به سلسله محلی آل برسق در منطقه الشتر نشانگر نفوذ و استقرار این سلسه در این منطقه‌است. بیشتر اهمیت این منطقه مربوط به دوره اسلامی است.

کرد الشتر

الشتر شهری تاریخی با قدمت نسبتا زیاد است. به علت قرار گرفتن بر سر راههای باستانی اهمیت ویژه‌ای داشته‌است. حمدالله مستوفی آن را جزو سرزمین کردستان آورده‌است. کشف سنگهای قبور مربوط به سلسله محلی آل برسق در منطقه الشتر نشانگر نفوذ و استقرار این سلسه در این منطقه‌است. بیشتر اهمیت این منطقه مربوط به دوره اسلامی است.

مهدی

سلام برار خیلی خو نوشتیه یه سری بزه وه ای ادرس

لر

دوستی با نام سگوند درست گفته شما خودتون به لری اصلا واقف نیستید. می گویند نام لر از منطقه من لور یا اندیمشک گرفته شده است و چندان افتخاری هم ندارد. چرا که لااقل لرها بعد از اسلام در همه کتاب ها یا به حقیقت و یا از روی کینه ورزی راهزن و دزد معرفی شده اند. من به مرور شما را با لری زبان پارسی اصیل آشنا می کنم.

خودم

دوست عزیز اگه خرم آبادی هستی که با توجه به محل تولدت خرم آبادی بودنت تقریبا قطعیه این نکته رو باید بدونی که لهجه لری خرم آباد اینی نیست که شما نوشتید این که شما نوشتید بختیاریه. یا نمیدونستید و اشتباها نوشتید و یا از جایی کپی کردید که در هر دو صورت کارتون اشتباه بوده دوباره سر میزنم به وبلاگتون

علی

فارسی و لری یک زبان هستند.لری شکل دست نخورده فارسی است.کلماتی که در فارسی با لری فرق دارد در واقع بیشتر کلمات عربی درون فارسی هستند.برای من لری و فارسی یکی هستند.