عاشق آن نیست که چشم بربندد و معشوقه پرستد!!!

هویت‌بخشیِ لکی!

مدت‌هاست که در وبلاگ‌ها بحث داغ و تفرقه برانگیز و دشمن شاد کن جدا دانستن لک‌زبانان از قوم لر، یا لک‌ستان شدن نام استان لرستان و ... سوژه‌ی عده‌ای آدم بیکار شده که جز نوشتن آشفته‌ اوراق درهم جوش بر هم پوشی در این زمینه، هنری دیگر برای نجات مردم این قوم و دیار از فلاکت و بدبختی که بدان دچار گشته‌اند در توبره ندارند. مثلاً جایی یکی از این آش‌های بخت‌گشا چیزکی در این مضمون می‌خواندم :" اگر به حساب جمعیتی نام‌گذاری کنند چون در این خطه لک‌‌زبانان بیشتر هستند باید نام لکستان برای این استان انتخاب می‌شد! ".

بنده‌ی نگارنده اجدادم از لک‌زبان قوم لر بوده‌اند، اینک ، پس از آنکه 4 – 5 نسل از اجدادم ساکن خرم‌آباد گشته‌اند ، من و دیگر عموزادگان هم سن و سالها بنده به زبان لری سخن می‌گوییم، و نکته‌ی مهم این که لک‌زبان یا لر زبان بودن هیچکدام برای ما فرقی نداشته و در طی این سالیان دراز همیشه چه ما چه پسر عموهایمان که همچنان در موطن اصلی ما ساکن هستند، خود را لر نامیده‌ایم و در هنگام گفتگو با هم نیز یکی‌مان به زبان لکی و دیگری به زبان لری، سخن گفته‌ایم . جالب‌تر اینکه هیچگاه فکر نکرده‌ایم که اختلاف زبانی بینمان وجود دارد . واضح تر بگویم این دو زبان را به موازات هم همواره داشته ایم در خانواده‌یمان، و هیچ کدامشان در سرنوشت ما تاثیری نداشته ! بابا در همین خرم‌آباد امروزی که می‌گویند لر‌های لک‌زبان بخش‌های زیادی از شهر را بگیر کرده‌اند هنوز تعداد لرهای لرزبان بسیار بیشتر از لرهای لک‌زبان است و زبان لکی بیشتر در مناطق حاشیه شمالی شهر یا ادارات کاربرد دارد! یکی از رفقا که معلم است قسم می‌خورد که در مدرسه آنها زبان رسمی معلمین و دانش‌آموزان لکی است و کتاب فارسی را هم لکی درس می‌دهند و لکی می‌خوانند! اما چه سود که بلد نیستند 2 کلمه با سایر هم‌ وطنانمان فارسی صحبت نمایند؟ مگر بد است هم لری بلد باشی هم فارسی و هم لکی؟!

این بحث لری و لکی چه صیغه‌ای است؟! من تا کنون از جانب لرزبان‌ها نشنیده و ندیده‌ام که خویش را قومی جدا از دیگران در این منطقه بدانند اما می‌بینم کسانی که ادعای لک‌افروزی دارند چنان به دیگران توهین می‌کنند که معلوم نیست از جانب لرها چه بر سر آن‌ها آمده است! همین لکی که می‌فرمائید در کدام کتاب تاریخی 2 قرن قبل از آن نام برده شده؟! همه‌ی سکنه‌ی ایران مردمان این دیار را خوشبختانه یا متأسفانه به نام قوم‌لر می‌شناسند، گواه این سخن اینکه چه آنانی که برای صدارت و وزارت !! و چه آنهای که برای عملگی و فعله‌گی!! به تهران می‌روند، وقتی از ایشان می‌پرسند کجایی هستی؟ بی درنگ می‌گوید لرم و از خرم‌آباد! ولی هیچ‌گاه حاضر نیست بگوید، که لک‌زبانم. شاید چون خودآگاه یا ناخودآگاه می داند که حکایت قومیت و زبان باهم توفیر دارد و هزاران شاید دیگر ...

 

پدرجان من! بس کنید این بحث لک و لر را! اگر راست می‌گویید برای مردم محروم این منطقه اعم از خرم‌آبادی ، بروجردی ، بختیاری و ... با هر زبانی قلمی به صداقت بر کاغذ بخسانید، بلکه دعای خیری به جای نفرین عایدتان شود. همین جا من از طرف کلیه‌ی سکنه‌ی لک‌زبان و غیر لک‌زبان لرستان اعلام می‌کنم: اگر مشکلات مردم مظلوم استان لرستان با تغییر نام این استان به لک‌ستان حل می‌شود، ما حاضریم این مهم هر چه زودتر صورت پذیرد!

 

همچنین از این ‌دست هم‌تباران که کوله‌بارشان آکنده و مالامال از عشق و دلسوزی برای زبان و قومیت‌مان است خواهش می‌کنم ،‌ که مثل " بر زمین‌ات کوبد نادان دوست " را فراموش نکنند و نیز در پایان باز هم تکرار می‌کنم که به گفته‌ی اکثر قریب به اتفاق و همه‌ی زبانشناسان و مردم‌شناسان بزرگ و معتبر معاصر و امروزه‌ی دنیا،‌ "هیچ‌گاه یک زبان قومیت یا ملیت نمی‌سازد."  ای کاش ما که داعیه‌ی روشن‌فکری و آزاداندیشی داریم می‌پذیرفتیم اندکی زحمت تحقیق را ، می‌پذیرفتیم بی حب و بغض دوری از جعل و سند سازی و پیروی‌های مغرضانه!!! و مقرضانه و کورکورانه و تهی از اندیشه را .

 

::: شاید این سندی باشد بر نورس بودن واژه و نام لک :::

تلخک دربار کریم خان زند و کج‌زبانی

در صفحه‌های 400 و 401 کتاب کریم‌خام زند تأالیف جان ر.پری حکایتی جالب در زمینه‌ی نامی که در 200 سال قبل به زبان لکی گفته می‌شده وجود دارد، ( نقل به مضمون )

روزی کریم‌خان به دلقک دربار گفت برود و ببیند چه چیزی باعث شده که خارج از محوطه‌ی قصر سر و صدایی بر پاست . دلقک رفت و لحظاتی گوش داد و بعد باز آمد. با صدایی رسا گفت: وکیل باید یکی از بزرگان فامیل را برای کشف این مطلب بفرستد تا ببیند آنها چه می‌گویند زیرا به لهجه‌ی کج‌زبان‌ها که بزرگان فامیل با آن آشنا هستند سخن می‌گوید!

( نیازی به یادآوری سخن مترجم نیست که زبان کریم‌خان همان است که امروزه به زبان لکی شهره شده )

/ 1 نظر / 43 بازدید
رضا

[دست] راست گفتین! هر کس میتونه برای مردم این منطقه اعم از لک و لر قدمی در عمل برداره بجای تجزیه طلبی و نژاد یا زبان‌پرستی ...