احـد رستگار فرد

پروفایل من

وضعيت آب و هوا

ابزار نمايش اوقات شرعي

آرشیو وبلاگ
      خرم آباد (خرم آباد با نام واقعی «خــــورمـۈه» شهری از ژرفای تاریخ)
دؤلت خاتی (دولت خاتون ) نویسنده: احـد رستگار فرد - شنبه ٢۳ دی ۱۳۸٥

در قرن ششم هجری قمری ، مناطق لرنشین جنوب غرب ایران ، شاهد ظهور دولت بومی جدید مقتدری بودند . دولتی که توسط  لرها و به شیوه ی حکومتی دموکرات و با نام اتابکان لر شکل گرفت و حکومت کرد . این دولت بعدها به دو بخش دولت اتابکان لر بزرگ و دیگری دولت اتابکان لر کوچک ( خورشیدیان ) منقسم شد . اختر حکومت لر کوچک به مدت پنج سده درخشید . در واقعه دولت لر کوچک طولانی ترین حکومت ایرانی پس از اسلام و یکی از 3 حکومتی است که در تمام طول تاریخ ایران دارای بیشترین دوران حکمرانی بوده اند . هر چند لر بزرگ مدت زیادی بیش از دو سده  دوام نیاورد ، اما این دولت نیز دارای یکی از طولانیترین دورانهای حکومتی ایرانیان است . اینکه چه دلایلی باعث دوام و بخت یاری دولت اتابکان لر در این مدت طولانی بوده جای بحث بسیار و تخصصی دارد ، که نه در توان این کمینه و نه در حوصله ی این مجال است .

یکی از رخدادهای که به هنگام بررسی احوالات دولت اتابکان لر توجه را به خود جلب می کند ، به حکومت رسیدن تنها زن ایرانی الاصل در دوران پس از اسلام ایران در این خاندان می باشد . این زن که « دولت خاتون » نام داشت به عنوان چهاردهمین پادشاه آل خورشید به حکومت رسید . دوران حکومت او بر لر کوچک معاصر با فتنه های مغولان در ایران ، و به حکومت رسیدن ابوسعید خان بهادر بود . چون دولت خاتون پادشاه مقتدری نبود ، نمی توانست از مداخله عمال مغول در قلمرو حاکمیتش جلوگیری نماید . این موضوع سبب شده بود تا مردمش که از مغولان به تنگ آمده بودند با او به مخالفت بر خیزند . از سویی دیگر دولت خاتون که می دانست ، لر کوچک به علت داشتن معادن گرانبها مورد طمع مغولان است ، همواره نگران از دست رفتن استقلال لر کوچک بود . بالاخره دولت خاتون که شدیدا زیر فشار افکار عمومی مردمانش و تحریکات شدید مغولان بود ، با این شروط که

1- استقلال لر کوچک توسط مغولان محترم شمرده شود .

2- مغولان از آزار و تعدی به ساکنین لر کوچک دست  بکشند .

3 - سلطنت لر کوچک با رای مجلس ریش سفیدان لر کوچک به یکی از برادرانش برسد .

پذیرفت تا از حکومت لر کوچک کناره جوید . شروط دولت خاتون برای کناری جویی از حکومت ، به تصویب دیوان مغول رسید و دولت خاتون ، پس از انتخاب شاه بعدی لر کوچک توسط انجمن ریش سفیدان و به تایید رسیدن او توسط دیوان مغول ، سلطنت را به برادرش عزالدین حسین واگذار نمود .
آگاهی ی ما از دولت خاتون پس از سبک دوشی اش از سلطنت لر کوچک به همین قدر است که او با یکی از اتابکان لر بزرگ که هم عصر او بوده ازدواج نموده .
هرچند که او نتوانست مدت زیادی قدرت را در دست داشته باشد . اما به حکومت رسیدن او نشان از مقام و ارج و حقوق متصور برای زنان ، در جامعه آنروزگاران لرها دارد .

منبع : نشریه ی لور

  نظرات ()
مطالب اخیر خرم‌آبادی‌ها به کمپین لِغِن‌وخَرَ بپیوندند لرشناسی نیاز امروز مردم لر ترجمه "ماهی سیاه کوچولو" بهرنگی به لُری (مینجایی) لباس‌ لرهای فیلی: در استان‌های لرستان‌، ایلام و کرمانشاه کردستان عراق و داعش ، دوست یا دشمن کشف گور 3200 ساله در فرودگاه خرم‌آباد گذری بر چگونگی انتخاب نظام و دستگاه خط لور 1 زیر بار غم برارم؛ دانلود نوحه ها و مداحی های لری حاج رضا نقاش بروجردی روایتی محلی از اسطوره‌ی جهانی میل به زندگی جاودان بازمانده‌های کهن زبان لری در متون فارسی
‪Google+‬‏ کلمات کلیدی وبلاگ لرستان (٢٩) فرهنگ (٢٠) خرم آباد (۱٩) لر (۱٧) زبان (۱٤) آیین ها (۱۱) اخبار (۱٠) سوگواری (٩) همیت قومی (٩) مشاهیر (٧) لر بلاگها (٧) ادبیات لری (٧) بازیهای لری (٥) فرهنگ و هنر (٥) تازه های کتاب (٤) طبیعت (۳) لور (۳) خط (٢) مقاله (٢) میر ملاس (۱) بنا (۱) باستان شناسی و تاریخ (۱) لرشناسی (۱) لرپژوهشی (۱)
دوستان من ...تا سپیده نگاهی به هنر و ادبیات خرم اباد @(بچه هاى خرم آباد)@ Asemane e Khorramabad Khormoa on Alexa Lur People MAP OF Khorramabad آبفا شهر خرم آباد آبفا لرستان اتابکان لر اتاق بازرگانی ‌صنایع و معادن خرم آباد احد چگينی احد چگينی ۲ اصالت بختیاری آقا زینم علی خرم آباد امور آبفا شهر خرم آباد آموزش و پرورش ناحيه يک خرم آباد انجمن علمي كشاورزي دانشگاه آزاد خرم آباد انجمن علمی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم آب آوای محیط زیست ایران اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز خرم آباد ايــــــــــذه ايذه - خوزستان - ايران ب مثل بختیاری باباطاهر لر باؤیــنه بچه های خرم آباد بـــــــرده شیــــر بلوط بهمن علاءالدین(مسعود بختیاری) بی تو هرگز بیان ایرانی بیداری پايگاه هنرمندان لر پرشين بلاگ خرم آباد پرنیان ۷ رنگ ممسنی پژوهشکده تاریخ-فرهنگ-ادبیات قوم بختیاری پیش بینی ی هواشناسی خرم آباد پيش بينی ی هوای لرستان تاریخ قوم لر تاريخ و فرهنگ بختياری تال خرم آباد تالار گفتگوی لرستان ترنم تصویر پیل گپ ( پل بزرگ خرم آباد ) تویسرکان بهشت غرب ایران تی به رهت ایمهنم تــــیـام جنبش آزادی خواهان لور چــهـار فصــل چــویــل دنـــا حرفهایی برای گفتن خانه ی بختياری خرم آباد در ویکیپدیا خرم آباد شهر فراموش شده خرم‌آباد (لرستان) + رضا جايدری خرموه )خرم آباد ( خرومووه ۳ ( خرم آباد ۳ ) خــط لری خورشید لر دالکه ( خرم آبادی ) دانشجویان لرستانی تهران دانلودموسیقی لری در مورد زندگی بختیاری دز پارت دز شاپور خواست ( خرم آباد ) دوستداران زاگرس دیگری در من سازمان آمار و فن آوری اطلاعات شهرداری خرم آباد سامان از خرم آباد سايت رسمي شهرداري خرم آباد سايت رضا خرم آبادی سبزه سرا ستاره خرم آبادي ستاره نيکوبخت سر هرک سرزمین پنج خورشید سرود بخت يار سلام لرستان سلام لرستان شاهزاده ى بختیاری شرکت رایانه مهر مهستار شعر خرم آباد شعر لری شعر و ادبیات شعرهای ناب لری شهر لـــنــده شهر من پارسوماش شهری از تاریخ شهریاران شعر ممسنی شور زندگی شیهه ی آفاق طبیعت لرستان طلبه ی دهدشتی عکس ها و اخبار ورزش لرستان و خرم آباد علی رضا کرمی - خرم آبادی فتو بلاگ جوان خرم آبادي فراسو فردای لرستان فردای لرستان۲ قوم لر کاسيت کلوب از خرم آباد گزارش آنلاین آسمان خرم آباد گهر ( خرم آبادی لر لــــر ایــران لر دگان لر لینک لرستان بزرگ لرستان بزرگ لرستان جنوبی لرنا لری غریب ( کسری چگینی) لــــــــــــور لـــیــراوی مال کــنون محبان مهدی فاطمه محسن يه خرم آبادی مسی و مدیریت مفاخر لرستان ملایر را بهتر بشناسیم ملس خرم آباد مندیــر بهارون مهدی از خرم آباد مهدی ویس خرم آباد ی مهر سبز خرم آباد موج میتوان چندین قرن زندگی کرد؟ ن . شهبازی نقشه های هوايی خرم آباد نقشه ي گردشگري ي خرم آباد هالو زال هتلهای ازنا هتلهای اليگودرز هتلهای بروجرد هتلهای خرم آباد هتلهای دورود هُرو : لرستان لکی بختیاری کهگیلویه ممسنی هفته نامه صداي ملت ( خرم آباد ) همتبار هميشه فاصله يي هست هواشناسی ی خرم آباد وبلاگ اختصاصی طایفه ایسوند وبلاگ کوهنوردی احسان وضع فعلی هوای خرم آباد وضعیت آنلاین آب و هوای خر م آباد يك كوچه خرم آباد یکی از هزاران کمک به شناخت وگسترش فرهنگ لر(بختیاری ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب