احـد رستگار فرد

پروفایل من

وضعيت آب و هوا

ابزار نمايش اوقات شرعي

آرشیو وبلاگ
      خرم آباد (خرم آباد با نام واقعی «خــــورمـۈه» شهری از ژرفای تاریخ)
بازیهای لرستان 3 نویسنده: احـد رستگار فرد - چهارشنبه ۱٩ اسفند ۱۳۸۳

دال پلو( dAl palow ) :

شاید بتوان گفت که این بازی نامورترین و محبوب ترین بازی لرها و لرستان باشد که برای بیشتر لرستانیها شناخته شده است و یا نام آنرا بیشتر از دیگر بازیها شنیده اند .

دال پلو( dAl palow ) : به نگر این کمینه نام این باز از دو بخش " دال dAl * " + " پلو palow ** " ساخته شده است . که در زبان لری به چم " انداختند و در خاک غلطاندن نشانه " می باشد .

میدان این بازی در زمینی تخت ( مسطح ) و فراخ انجام می وشد . برای این بازی به 2 تن یا بیشتر نیاز است .که پس از یار گیری به دو گروه تقسیم می شوند (اگر تعدا افراد شرکت کننده در بازی بگونه ای نباشد که دو گروه برابر از نظر شمارش اعضاء بوجود بیاید آنگه از آن گروهی که تعداد افرادش کمتر است یک نفر ه عنوان "یار ده گیه ( yAr de Giyya***)" انتخاب می شود ).


سپس هر گروه سه ( و یا بنابر توافق دو گروه برای هر یار یک ) سنگ را در خطی راست پشت سر هم و در یک راستا و با فاصله برابر از یک دیگر و در برابر سنگهای گروه مقابل می چینند . البته نخستین سنگ هر گروه باید از نخستین سنگ گروه مقابل به اندازه دست کم 10 متر فاصله داشته باشد . و سنگهای هر گروه تقریبا به اندازه 1 تا 2 متر از یکدیگر فاصله داشته باشند . (این سنگ ها را که هریک باید دارای ویژگیهای زیر باشد یک " دال dAl " می نامند . 1- گرد نباشد یعنی در اثر خوردن ضربه بیافتد . تقریبا ابعادش کمتر از 15*30 سانتی متر نباشد ) .

 پس از آنکه همه " دال dAl " های هر دو گروه در جای خود مستقر شدند . و تعداد " مررهmarra " های بازی مشخص شد . سرگروهها به وسیله قرعه کشی ( که معمولا سکه انداختند و یا " تر یا حشک (tar yA hoshk) **** می باشد ) . شروع کننده بازی را مشخص می کنند .

 شروع بازی بدینگونه است که تک تک افراد گروه شروع کنند بازی در کنار نخستین " دال dAl " خود ( بنحوی که نوک هیچ یک از پنجه های پایشهای پیش تر از نخستین" دال dAl " نباشد )ایستاده و سنگ کوچکی را که در دست دارند به سمت " دال dAl " های گروه مقابل پرتاب می کنند چنانچه سنگ او به یکی از " دال dAl " های گروه مقابل اصابت کند و آن را سرنگون کند ، او می تواند به عنوان جایزه سنگی دیگر پرتاب کند و اگر این سنگ هم به یکی از " دال dAl " های گروه مقابل اصابت کند و آن را بیاندازد او می تواند دوباره به عنوان جایزه سنگی دیگر پرتاب کند و همچنین است در صورت اصابت سنگهایش به " دال dAl " های گروه مقابل و در غیر اینصورت نوبت به هم گروه بعدی اش می رسد .

 هنگامی که آخرین فرد گروه اول سنگ خود را پرتاب کرد نوبت به افراد گروه مقابل می رسد تا به همین ترتیب " دال dAl " های گروه اول را هدف سنگهای خود قرار دهند . این کار به نوبت توسط افراد هر دو گروه انجام می پذیرد تا هنگامی که همه " دال dAl " های یکی از گروهها توسط گروه دیگر بر زمین بیافتند . هریک از گروهها که زودتر بتواند همه سنگهای گروه دیگر را بیاندازد یک " مررهmarra " برنده بازی شده است . دوباره " دال dAl " ها را از نو استوار می کنند و گروهی که برنده " مررهmarra " پیشین بوده بازی را شروع می کند . این بازی به همین ترتیب از سر گرفته می شود و ادامه می یابد . هر یک از گروهها که تعداد " مررهmarra " های برده اش زود تر به عدد از پیش تعیین شده ( " دال dAl" ) . برسد برنده نهایی بازی است . البته گاهی نیز اتفاق می افتد که دو گروه در میان بازی عدد " دال dAl" را بصورت توافقی کم یا زیاد می کنند .

 در این بازی هر کس که یک و یا تعداد بیشتری از " دال dAl " های طرف مقابل را به خاک افکند . می تواند تا پایان " مررهmarra " جاری بازی در هر بار که نوبت پرتاب به او برسد افزون بر سنگ خود ، به تعداد هر یک از " دال dAl " های که از طرف مقابل سرنگون کرده سنگی را به عنوان جایزه پرتاب کند .

 * دال - dAl : در اینجا و در واژه سازنده نام بازی و نیز در مورد سنگهای استوار شده که مورد هدف قرار می گیرند به چم نشانه ، مترسک ( شبیه سازی شده و جایگزین شده یک انسان و یار) است .

 ** پلو - palow ** : غلطاندن

*** یار ده گیه - yAr de Giyya ( یا " پیا ده گیه peyA de Giya " ) : یک نفر در شکم - شخصی که یار و همراهی پنهان و ناپیدا را با خود دارد . در اینجا یعنی کسی که به جای دو نفر بازی می کند و دارای دو نوبت پرتاب می باشد . و جای خالی شخص کسری را پر می کند .

 **** تر یا حشک - tar yA hoshk : خیس یا خشک ، نوعی قرعه کشی میان دو نفر شبیه انداختن سکه جهت شیر یا خط . بدین شکل که یک قطعه سنگ کوچک را که دو طرفش صاف و تخت باشد انتخاب کرده یک سمت ان را خیس می کنند . سپس هر یک از طرفین قرعه کشی یکی از دو سوی ( تر و یا خشک ) سنگ را برمی گزینند و با صدای بلند اعلام می کنند . سپس سنگ را به هوا پرتاب می کنند . پس از به زمین نشستن سنگ هر کدام از دو سوی ( تر و یا خشک ) آن که رو به بالا بود . به معنی برنده شدن فرد و یا گروه انتخاب کننده ان سمت است .

  نظرات ()
مطالب اخیر خرم‌آبادی‌ها به کمپین لِغِن‌وخَرَ بپیوندند لرشناسی نیاز امروز مردم لر ترجمه "ماهی سیاه کوچولو" بهرنگی به لُری (مینجایی) لباس‌ لرهای فیلی: در استان‌های لرستان‌، ایلام و کرمانشاه کردستان عراق و داعش ، دوست یا دشمن کشف گور 3200 ساله در فرودگاه خرم‌آباد گذری بر چگونگی انتخاب نظام و دستگاه خط لور 1 زیر بار غم برارم؛ دانلود نوحه ها و مداحی های لری حاج رضا نقاش بروجردی روایتی محلی از اسطوره‌ی جهانی میل به زندگی جاودان بازمانده‌های کهن زبان لری در متون فارسی
‪Google+‬‏ کلمات کلیدی وبلاگ لرستان (٢٩) فرهنگ (٢٠) خرم آباد (۱٩) لر (۱٧) زبان (۱٤) آیین ها (۱۱) اخبار (۱٠) سوگواری (٩) همیت قومی (٩) مشاهیر (٧) لر بلاگها (٧) ادبیات لری (٧) بازیهای لری (٥) فرهنگ و هنر (٥) تازه های کتاب (٤) طبیعت (۳) لور (۳) خط (٢) مقاله (٢) میر ملاس (۱) بنا (۱) باستان شناسی و تاریخ (۱) لرشناسی (۱) لرپژوهشی (۱)
دوستان من ...تا سپیده نگاهی به هنر و ادبیات خرم اباد @(بچه هاى خرم آباد)@ Asemane e Khorramabad Khormoa on Alexa Lur People MAP OF Khorramabad آبفا شهر خرم آباد آبفا لرستان اتابکان لر اتاق بازرگانی ‌صنایع و معادن خرم آباد احد چگينی احد چگينی ۲ اصالت بختیاری آقا زینم علی خرم آباد امور آبفا شهر خرم آباد آموزش و پرورش ناحيه يک خرم آباد انجمن علمي كشاورزي دانشگاه آزاد خرم آباد انجمن علمی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم آب آوای محیط زیست ایران اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز خرم آباد ايــــــــــذه ايذه - خوزستان - ايران ب مثل بختیاری باباطاهر لر باؤیــنه بچه های خرم آباد بـــــــرده شیــــر بلوط بهمن علاءالدین(مسعود بختیاری) بی تو هرگز بیان ایرانی بیداری پايگاه هنرمندان لر پرشين بلاگ خرم آباد پرنیان ۷ رنگ ممسنی پژوهشکده تاریخ-فرهنگ-ادبیات قوم بختیاری پیش بینی ی هواشناسی خرم آباد پيش بينی ی هوای لرستان تاریخ قوم لر تاريخ و فرهنگ بختياری تال خرم آباد تالار گفتگوی لرستان ترنم تصویر پیل گپ ( پل بزرگ خرم آباد ) تویسرکان بهشت غرب ایران تی به رهت ایمهنم تــــیـام جنبش آزادی خواهان لور چــهـار فصــل چــویــل دنـــا حرفهایی برای گفتن خانه ی بختياری خرم آباد در ویکیپدیا خرم آباد شهر فراموش شده خرم‌آباد (لرستان) + رضا جايدری خرموه )خرم آباد ( خرومووه ۳ ( خرم آباد ۳ ) خــط لری خورشید لر دالکه ( خرم آبادی ) دانشجویان لرستانی تهران دانلودموسیقی لری در مورد زندگی بختیاری دز پارت دز شاپور خواست ( خرم آباد ) دوستداران زاگرس دیگری در من سازمان آمار و فن آوری اطلاعات شهرداری خرم آباد سامان از خرم آباد سايت رسمي شهرداري خرم آباد سايت رضا خرم آبادی سبزه سرا ستاره خرم آبادي ستاره نيکوبخت سر هرک سرزمین پنج خورشید سرود بخت يار سلام لرستان سلام لرستان شاهزاده ى بختیاری شرکت رایانه مهر مهستار شعر خرم آباد شعر لری شعر و ادبیات شعرهای ناب لری شهر لـــنــده شهر من پارسوماش شهری از تاریخ شهریاران شعر ممسنی شور زندگی شیهه ی آفاق طبیعت لرستان طلبه ی دهدشتی عکس ها و اخبار ورزش لرستان و خرم آباد علی رضا کرمی - خرم آبادی فتو بلاگ جوان خرم آبادي فراسو فردای لرستان فردای لرستان۲ قوم لر کاسيت کلوب از خرم آباد گزارش آنلاین آسمان خرم آباد گهر ( خرم آبادی لر لــــر ایــران لر دگان لر لینک لرستان بزرگ لرستان بزرگ لرستان جنوبی لرنا لری غریب ( کسری چگینی) لــــــــــــور لـــیــراوی مال کــنون محبان مهدی فاطمه محسن يه خرم آبادی مسی و مدیریت مفاخر لرستان ملایر را بهتر بشناسیم ملس خرم آباد مندیــر بهارون مهدی از خرم آباد مهدی ویس خرم آباد ی مهر سبز خرم آباد موج میتوان چندین قرن زندگی کرد؟ ن . شهبازی نقشه های هوايی خرم آباد نقشه ي گردشگري ي خرم آباد هالو زال هتلهای ازنا هتلهای اليگودرز هتلهای بروجرد هتلهای خرم آباد هتلهای دورود هُرو : لرستان لکی بختیاری کهگیلویه ممسنی هفته نامه صداي ملت ( خرم آباد ) همتبار هميشه فاصله يي هست هواشناسی ی خرم آباد وبلاگ اختصاصی طایفه ایسوند وبلاگ کوهنوردی احسان وضع فعلی هوای خرم آباد وضعیت آنلاین آب و هوای خر م آباد يك كوچه خرم آباد یکی از هزاران کمک به شناخت وگسترش فرهنگ لر(بختیاری ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب