احـد رستگار فرد

پروفایل من

وضعيت آب و هوا

ابزار نمايش اوقات شرعي

آرشیو وبلاگ
      خرم آباد (خرم آباد با نام واقعی «خــــورمـۈه» شهری از ژرفای تاریخ)
زبان و گویش مردم تویسرکان نویسنده: احـد رستگار فرد - پنجشنبه ٢۳ آبان ۱۳۸٧

زبان مردم شهر تویسرکان و بیشتر بخشها و روستاهای آن فارسی است که با لهجه خاص خود ادا می شود. معدودی از ساکنین روستاها به زبانهای کردی و ترکی نیز تکلم می کنند. هر چند لهجه محلی در برخی بخشها کمی با یکدیگر تفاوت دارد ولی به طور کلی مبنای گویش اکثر مردم این منطقه متاثر از زبان لری بوده و بسیاری از کلمات با لحن و لهجه مصطلح در مناطق لرستان ادا می شود.


ان تشابه لهجه با توجه به سوابق تاریخی و اشتراک نژادی و مجاورت با لرستان یک امر طبیعی است. لغات زیادی در زبان محلی تویسرکان وجود دارد که ظاهرا خاص زبانهای محلی این منطقه است مثل چُتِلی (چمباتمه)، کَپُنی (ادا در آوردن)، چَقِ چوق (چانه زدن) و … که بخشی از این سایت سعی در گردآوری آنها دارد. تصور بر آن است که این کلمات سابقه تاریخی زیادی داشته و ریشه در زبان پهلوی ساسانی دارد که طی قرون متمادی از گزند حوادث مصون مانده و سینه به سینه حفظ شده است. زیرا چنانکه می دانیم ایرانیان پس از تسلط اعراب علاقه و تلاش زیادی برای حفظ زبان اجدادی خود به کار می برده اند و در راستای این هدف بسیاری از لغات پارسی باستان در محاورات معمولی مردم مناطق مختلف ایران باقی مانده است.

یکی از خصوصیات گویش محلی تویسرکان آن است که در بسیاری موارد کلمات و جملات به صورت اختصار تلفظ می شوند و هنگام تکلم حروفی از وسط کلمه و یا کلماتی از وسط جمله حذف می شود و تلفظ جمله یا کلمه به صورتی در می آید که درک آن را برای افراد غیر بومی مشکل می سازد. مثلا محمد صادق را (مَصاق)، جمله چه می گویی را (شیمی) و جمله من چه می دانم را (مَچُم) تلفظ می کنند.


بخشی از شعر “یادی از گذشته ها” با لهجه تویسرکانی اثر شادروان ضیاء الدین امامی

 …

آی خوآر آی برارِم
                       آی ننه حرفم وا تونِه
مین ای دور و زَمُنه اَ اُ اَم یه خویی و یه بِئی باقی میمُنه
اِیَه میخوای که تُنَم خو باشی خیلی آسُنه
                                هی خویی کُ تا که اسمت بمُنه رو زِوُنا …


  1. نظر سعید شوشتری

    مرداد ۱۵, ۱۳۸۶ @ ۱:۴۵ ق.ظ

    با سلام
    از اینکه برخلاف سایر همشهریان محترم پذیرفتید که لهجه ما متاثر از گویش لری است بسیار خرسندم زیرا در اینصورت می توان به ریشه بسیاری از لغات و کلمات پی برد. گویش لری یکی از شعبات بسیار کسترده و متنوع زبان هندو اروپائی است که در سرتاسر آسیا تا اعماق اروپا رواج دارد. این گویش در واقع یکی از شاخه های زبان زیبای فارسی است و زبان فارسی نیز برخلاف عقیده بسیاری ( حتی فردوسی ) وجود خود را مدیون همین گویش ها و لهجه های محلی است. که اگر این لهجه ها و گویش ها نبودند امروزه ما هم مانند مصریها عرب بودیم. بسیاری از کلمات بکار رفته در در لهجه ما بصراحت لری است یا بهتر بگویم فارسی پهلوی است که ریشه در هزاران سال دارد مانند : پت (بینی)، چتلی ( چمباتمه)، کپنی( تقلید) و….
    برخی از همشهریان محترم برای خود هویتی جدید قائلند و اهالی این شهر را مردمی جدید و یا غیر وابسته به قومیت می دانند. این دوستان بهتر است کمی تاریخ و مختصری جغرافیای انسانی بخوانند. این شهر درست در مرز اتصال مناطق ترک نشین و لرنشین ایران با اکثریت مطلق لر است. چگونه شهری که از شمال با همدان و از جنوب به نهاوند و از شرق به ملایر و از غری به اسدآباد میرسد ، فارس می شوند؟!!!!
    با همین فکر هده ای از دوستان حتی لهجه زیبایمان را مایه بی کلاسی می دانند و رو به لهجه بی هویت تهران آورده اند.
    حال انکه نمی دانند که اگر امروز فارسی تکلم می منند مدیون همین لهجه محلی هستند.
    با تشکر

  نظرات ()
مطالب اخیر خرم‌آبادی‌ها به کمپین لِغِن‌وخَرَ بپیوندند لرشناسی نیاز امروز مردم لر ترجمه "ماهی سیاه کوچولو" بهرنگی به لُری (مینجایی) لباس‌ لرهای فیلی: در استان‌های لرستان‌، ایلام و کرمانشاه کردستان عراق و داعش ، دوست یا دشمن کشف گور 3200 ساله در فرودگاه خرم‌آباد گذری بر چگونگی انتخاب نظام و دستگاه خط لور 1 زیر بار غم برارم؛ دانلود نوحه ها و مداحی های لری حاج رضا نقاش بروجردی روایتی محلی از اسطوره‌ی جهانی میل به زندگی جاودان بازمانده‌های کهن زبان لری در متون فارسی
‪Google+‬‏ کلمات کلیدی وبلاگ لرستان (٢٩) فرهنگ (٢٠) خرم آباد (۱٩) لر (۱٧) زبان (۱٤) آیین ها (۱۱) اخبار (۱٠) سوگواری (٩) همیت قومی (٩) مشاهیر (٧) لر بلاگها (٧) ادبیات لری (٧) بازیهای لری (٥) فرهنگ و هنر (٥) تازه های کتاب (٤) طبیعت (۳) لور (۳) خط (٢) مقاله (٢) میر ملاس (۱) بنا (۱) باستان شناسی و تاریخ (۱) لرشناسی (۱) لرپژوهشی (۱)
دوستان من ...تا سپیده نگاهی به هنر و ادبیات خرم اباد @(بچه هاى خرم آباد)@ Asemane e Khorramabad Khormoa on Alexa Lur People MAP OF Khorramabad آبفا شهر خرم آباد آبفا لرستان اتابکان لر اتاق بازرگانی ‌صنایع و معادن خرم آباد احد چگينی احد چگينی ۲ اصالت بختیاری آقا زینم علی خرم آباد امور آبفا شهر خرم آباد آموزش و پرورش ناحيه يک خرم آباد انجمن علمي كشاورزي دانشگاه آزاد خرم آباد انجمن علمی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم آب آوای محیط زیست ایران اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز خرم آباد ايــــــــــذه ايذه - خوزستان - ايران ب مثل بختیاری باباطاهر لر باؤیــنه بچه های خرم آباد بـــــــرده شیــــر بلوط بهمن علاءالدین(مسعود بختیاری) بی تو هرگز بیان ایرانی بیداری پايگاه هنرمندان لر پرشين بلاگ خرم آباد پرنیان ۷ رنگ ممسنی پژوهشکده تاریخ-فرهنگ-ادبیات قوم بختیاری پیش بینی ی هواشناسی خرم آباد پيش بينی ی هوای لرستان تاریخ قوم لر تاريخ و فرهنگ بختياری تال خرم آباد تالار گفتگوی لرستان ترنم تصویر پیل گپ ( پل بزرگ خرم آباد ) تویسرکان بهشت غرب ایران تی به رهت ایمهنم تــــیـام جنبش آزادی خواهان لور چــهـار فصــل چــویــل دنـــا حرفهایی برای گفتن خانه ی بختياری خرم آباد در ویکیپدیا خرم آباد شهر فراموش شده خرم‌آباد (لرستان) + رضا جايدری خرموه )خرم آباد ( خرومووه ۳ ( خرم آباد ۳ ) خــط لری خورشید لر دالکه ( خرم آبادی ) دانشجویان لرستانی تهران دانلودموسیقی لری در مورد زندگی بختیاری دز پارت دز شاپور خواست ( خرم آباد ) دوستداران زاگرس دیگری در من سازمان آمار و فن آوری اطلاعات شهرداری خرم آباد سامان از خرم آباد سايت رسمي شهرداري خرم آباد سايت رضا خرم آبادی سبزه سرا ستاره خرم آبادي ستاره نيکوبخت سر هرک سرزمین پنج خورشید سرود بخت يار سلام لرستان سلام لرستان شاهزاده ى بختیاری شرکت رایانه مهر مهستار شعر خرم آباد شعر لری شعر و ادبیات شعرهای ناب لری شهر لـــنــده شهر من پارسوماش شهری از تاریخ شهریاران شعر ممسنی شور زندگی شیهه ی آفاق طبیعت لرستان طلبه ی دهدشتی عکس ها و اخبار ورزش لرستان و خرم آباد علی رضا کرمی - خرم آبادی فتو بلاگ جوان خرم آبادي فراسو فردای لرستان فردای لرستان۲ قوم لر کاسيت کلوب از خرم آباد گزارش آنلاین آسمان خرم آباد گهر ( خرم آبادی لر لــــر ایــران لر دگان لر لینک لرستان بزرگ لرستان بزرگ لرستان جنوبی لرنا لری غریب ( کسری چگینی) لــــــــــــور لـــیــراوی مال کــنون محبان مهدی فاطمه محسن يه خرم آبادی مسی و مدیریت مفاخر لرستان ملایر را بهتر بشناسیم ملس خرم آباد مندیــر بهارون مهدی از خرم آباد مهدی ویس خرم آباد ی مهر سبز خرم آباد موج میتوان چندین قرن زندگی کرد؟ ن . شهبازی نقشه های هوايی خرم آباد نقشه ي گردشگري ي خرم آباد هالو زال هتلهای ازنا هتلهای اليگودرز هتلهای بروجرد هتلهای خرم آباد هتلهای دورود هُرو : لرستان لکی بختیاری کهگیلویه ممسنی هفته نامه صداي ملت ( خرم آباد ) همتبار هميشه فاصله يي هست هواشناسی ی خرم آباد وبلاگ اختصاصی طایفه ایسوند وبلاگ کوهنوردی احسان وضع فعلی هوای خرم آباد وضعیت آنلاین آب و هوای خر م آباد يك كوچه خرم آباد یکی از هزاران کمک به شناخت وگسترش فرهنگ لر(بختیاری ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب