احـد رستگار فرد

پروفایل من

وضعيت آب و هوا

ابزار نمايش اوقات شرعي

آرشیو وبلاگ
      خرم آباد (خرم آباد با نام واقعی «خــــورمـۈه» شهری از ژرفای تاریخ)
برخی آداب و رسوم عروسی در خرم آباد و لرستان نویسنده: احـد رستگار فرد - یکشنبه ٢٧ خرداد ۱۳۸٦

1.نافه بریه (Nafa Boriya) و دسگیرو (Das Giro)

 

هنگامی که نوزاد دختری در خانواده ای( در لرستان ) بدنیا می آید ، بعضا ناف او را بنام پسر بچه (معمولا از اقوام نزدیک همچون پسر عمو ) و یا جوانی از خانواده یا طایفه دیگر می برند این عمل را نافه برییه (Nafa Boriya) می گویند و از این زمان به بعد است که نوزاد دختر اصطلاحا دسگیرو (Dasgiro) و یا نامزد طرف مقابل می شود و از جانب پسر و خانواده اش هدیه ای بنام نشونه (Neshona) برای دختر می برند و با برگزاری جشن کوچکی از این هنگام به بعد تا عروسی دختر مذکور ، تهیه لباس و برخی از مایحتاج دختر بعهده داماد خواهد بود.

 

۲- سرنجه گیرو (Serenje Giro)

 

هنگامی که دختری در لرستان به سن ازدواج رسید و بمناسبت های مختلف از سوی خانواده ها و اقوام و آشنایان بعنوان دختر دم بخت به دیگران معرفی و پیشنهاد گردید ، زنان و دختران به سن رسیده خانواده داماد به بهانه های مختلف به منزل دختر دم بخت می روند تا ضمن دیدن از نزدیک و ورانداز وی، او را مورد ارزیابی و سنجش نیز قرار دهند . این مرحله در اصطلاح لری سرنجه گیرو (Serenje Giro) نامیده میشود . واژه سرنجه در زبان لری بمعنی سنجد است  .

 

۳- شیرینی حرونی

 

زمانی که دختر انتخاب شد در روز مقرر خانواده داماد مقداری شیرینی  بهمراه کله های قند و قواره ای پارچه و یک یا چند قطعه طلا به خانه عروس میروند تا با اهدا آن نامزدی وی برای پسرشان را رسمیت داده و مورد تایید و تاکید مجدد قرار دهند . پذیرایی این روز را اصطلاحا شیرینی حرونی می نامند و معمولا رفت و آمد داماد بخانه عروس تا روز عقد بندرت صورت می گیرد.

 

۴- پشت عقد و سیاهه

پس از مراسم شیرینی خوردن ، دو خانواده در مذاکراتی رودر رو به بحث در مورد میزان شیربها و سایر مخارج و احتیاجات زمان عقد و عروسی می پردازند. دو طرف لیستی را که در آن  میزان شیربها یا مبلغ مهریه که اصطلاحا  آن را پشت عقد یا پشت نکاح نیز می نامند و سایر احتیاجات روز عقد و عروسی قید شده است بین دو خانواده عروس و داماد رد وبدل نموده و با توافق و رضایت به امضا مسئولان یا بزرگان خانواده ها می رسد . این لیست که سیاهه (Siyaha) نامیده می شود حتما به نام کلام الله مجید مزین است .

 

۵- آو ازیفه (Ow Azifa)

 

یک روز قبل از مراسم عقد داماد اجناسی از قبیل روغن، چای ، قند ، برنج با چند راس گوسفند (که به دست و پا و پیشانی آنها حنا بسته اند و معمولا گلونی {Golvani - پارچه بلند رنگارنگ} نیز به گردن انها آویخته اند ) به همراه نوازندگانی که با ضرب و کمانچه و سینی حاوی اسفند  دود شده است، روانه خانه عروس می کند . این کالاها و اجناس ارسالی داماد را اصطلاحا آو ازیفه می گویند.

 

۶- آداب دس بوسو(Das Boso)

 

پس از توافق و امضا قرارداد بین دو خانواده عروس و داماد ، خانواده داماد طبق قرار قبلی معمولا یک شب را جهت ادای احترام و کسب رسمی اجازه عروسی و اذن پدر دختر به منزل عروس می روند . در این شب پس از صرف چای و شیرینی ، برای آخرین بار یکی از بزرگان طایفه داماد ضمن کسب اجازه از بزرگان و پدر طایفه عروس با جملاتی چون: خدمت رسیدیم تا با اجازه شما فلانی را به غلامی خود قبول کنید ، به کسب اجازه نهایی و رسمی از پدر عروس می پردازد و پدر دختر نیز معمولا به نشانه احترام با اظهاراتی چون : اختیار با خود شماست و انشالله مبارک است ، رضایت خود از این وصلت را رسما در حضور دیگران اعلام می دارد . بدنبال اعلام موافقت پدر عروس، داماد یا برادر داماد از بین جمع برخاسته و دست پدر دختر را به نشانه سپاس و احترام می بوسد و حضار با فرستادن صلواتی ضمن تبریک به یکدیگر به شادی و پایکوبی می پردازند.

 

- حنا ونو(Hana Vano)

 

        در مراسم حنا ونو (Hana Vano) یا حنا بندان که معمولا شب قبل از عقدی است که ممکن است عروسی هم بدنبال آن باشد ، به دست و پای تازه عروس و همچنین تعدادی از دختران جوان و زنان ، در خانه عروس حنا می گذارند و عروس را آرایش کرده و برای روز عقد آماده می کنند.

 

۸- زو گوشونه (Zo Goshona)

 

         در روز عقد با مواد و اجناسی که داماد بنام آو ازیفه به خانه عروس فرستاده است ، نهار مفصلی آماده می کنند تا به پذیرایی از مدعوین  محدودی که از خانواده عروس و داماد به مهمانی مذکور دعوت شده اند ، بپردازند. صبح یا عصر همین روز توسط یکی از روحانیون ، صیغه عقد در خانه عروس جاری می شود . جناب داماد بایستی هنگام جاری شدن صیغه عقد برای گرفتن بله از زبان عروس خانم معمولا یک قطعه طلا  همراه  خود داشته باشد تا به عروس خانم هدیه کند ، این هدیه به زو گوشونه معروف است .

 

        معمولا جهیزیه عروس را نیز بعد از مراسم عقد به خانه داماد حمل می کنند و رسید آن را نیز دریافت می نمایند. پس از مراسم عقد ممکن است بلافاصله عروسی انجام گیرد . در این صورت با توافق طرفین همان روز عقد خانواده های عروس و داماد تعدادی از دوستان و آشنایان و اقوام خود را به خانه خودشان دعوت می نمایند تا برای پذیرایی از آنها شام مفصلی را  تهیه ببینند.

 

۹- ری گوشونه (Ri Goshona)- پش پرده گیر - مزگانا(Mozgana)

 

           وقتی شام صرف شد ، گروه کوچکی از زن و مرد وابسته به خانواده داماد بخانه پدر عروس می روند تا عروس را بخانه داماد بیاورند. تعدادی زن و مرد نیز از خانواده عروس همراه این گروه می رود . وقتی عروس را بخانه بخت فرستادند همه همراهان باز می گردند بغیر از یک زن که به او پشت پرده گیر گفته می شود .  جناب داماد باید هدیه ای از جمله یک قطعه طلا همراه داشته باشد تا جهت  دیدن جمال رخصار یار به عروس هدیه نماید ، این هدیه را ریگوشونه (Ri Goshona) می نامند. عروسی که انجام شد ، هر موقع شب که باشد پشت پرده گیر دستمالها و یا خبر عروسی را بخانه پدر عروس می برد تا مزگانا (Mozgana) دریافت نماید .

 

۱۰ - دوما سلام (Doma Selam)

 

           فردای شب عروسی از طرف پدر و خانواده عروس صبحانه عروس و داماد را به خانه تازه عروس می برند و معمولا تا مدت سه شبانه روز تهیه غذای عروس و داماد بعهده خانواده عروس می باشد . صبح روز اول عروسی داماد موظف است همراه یک نفر دیگر به خانه پدر عروس برود تا دست پدر زن خویش را مجددا ببوسد ، این ادب  و آداب  را دوما سلام (Doma Selam)  می گویند که معمولا به داماد نیز پس از ادای این ادب هدیه ای داده می شود.

 

۱۱- مجمه - دس - بازنه و سازنه -  شوا

 

        صبح روز اول عروسی ، یعنی در اولین روز زندگی مشترک عروس و داماد ، افرادی که شام یا نهار مهمان عروس و داماد بوده اند . اقدام به ارسال سینی ای به نام مجمه (Majma - سینی مسی چرخی بزرگ و کنگره دار ) به خانه داماد می کنند که درون آن هدایایی برای زوج جوان از جمله کله های قند ، شاخه نبات، پارچه ، لباس ، پول و یا وسایل دیگر است . فردی که هدایا را تحویل می دهد انعامی نیز از دست مبارک داماد دریافت خواهد نمود.

 

       اخیرا با تلفیق و ورود سنن دیگر مناطق کشورمان به لرستان نیز عصر سومین روز عروسی را برخی با عنوان پاتختی جشن گرفته و کلیه زنان خانواده هایی که به عروسی دعوت شده بودند در خانه داماد بصرف چای و شیرینی گرد می آیند تا هنگام پذیرایی هدایای خویش را نیز به عروس و داماد تقدیم نمایند.

 

          در طول مراسم عروسی که پیشتر هفت شبانه روز بود (و بعدا به سه شبانه روز رسید و و اخیرا یک شبانه و ... ) جشنی همراه با ساز و آواز و دهل لری و ضرب و کمانچه برگزار می شود و به سنت دیرینه مردان وزنان لر دست در دست به شادی و پایکوبی و رقص های متنوع سنتی لری می پردازند و اصطلاحا دس (Das) می گیرند . مهمانان و بستگان درجه یک عروس و داماد با دادن مبالغی پول به بازنه (Bazena - افرادی که بازیکنان رقص های محلی و گروهی لری اند ) و سازنه  (Sazena -  نوازندگان ساز و ضرب و و کمانچه ) و چوپی کش (Chopi Kash -  یا سرچوپی به سردسته بازیکنان و فردی گفته می شود که جلو صف رقص محلی  لری ، دستمال را می چرخاند و ریتم رقص های دو پا و سه پا و شونه شکی لری را هدایت می نمایدو همچنین سایرین شوا (Shava - شاباش ، مقداری پول بنشانه  تشویق و ترغیب است که هنگام دادن آن با صدای بلند بنام صاحب پول به فرد مورد نظر داده و اصطلاحا به آن شاباش می گویند)  می دهند

 

۱۲- پاگشا ( Pa Gosha)

 

          پس از یک هفته از گذشتن مراسم عروسی ، خانواده عروس مهمانی ترتیب داده و با حضور عروس و داماد و اقوام و آشنایان به پذیرایی از مهمانان و عروس و داماد می پردازند ، این پذیرایی را مراسم پاگشا (Pa Gosha) می نامند . در این مراسم نیز مجددا از طرف مادر و پدر عروس هدایای نفیسی به عروس تقدیم می شود .بدنبال این مراسم دیگر افراد خانواده عروس وداماد بنوبت و با رعایت بزرگتری و کوچکتری ، ضمن  دعوت از عروس و داماد جوان به خانه خودشان اقدام به گشادن پای زوج جدید فامیل یه منازل اقوام و آشنایان می نمایند یا اصطلاحا عروس و داماد را با الگو گرفتن از مهمانی اخیر خانواده عروس ، پاگشا می کنند

 

عروسي عشایر و روستاهای لرستان

 

        مراسم نافه بر و دستگیرونی که انجام شد و کلیکونه (Kelekona - حلقه نامزدی) را عروس در انگشت کرد ، مطابق قرار قبلی روزی تعدادی زن و مرد به خانه عروس می روند و گوسفندی با همراه مقداری  کالای لازم با خود می برند. از جمله این کالاها علاوه بر لباس عروس معمولا یک قبضه سلاح (عمدتا تفنگ برنو و اخیرا کلاشینکف) یا یک راس قاطر است که انها را با عنوان نوا شیرینی (Noa Shirini) به پدر یا برادر عروس پیش کش و هدیه می کنند. برخی اوقات نیز بسته به میزان بودجه و علاقه ، چندین خلات (Khelat - خلعت و کادو ) نیز برای نزدیکان عروس هدیه می برند.

 

         پس از چند روز عروس و داماد به همراه نزدیکان و اقوامشان جهت عقد رسمی عروس و داماد به محضری در شهر می روند و پس از ثبت عقد به محل سکونت خود در روستا یا سیاه چادر بازمی گردند. بدنیال شرعی شدن و رسمیت یافتن  عروسی، تعدادی از خانواده های دو طرف عروس و داماد برای کاردورسی (Karduresiye) به شهر نزدیک محل اقامت خود می روند تا اقدام به تهیه جیازی  (Jeyazye - جهیزیه ) برای عروس نمایند. تامین مخارج این خرید ها اغلب بر عهده داماد است . معمولا خرید تعداد زیادی دستمال و مقدارلازم  نقل و شیرینی از جمله اقلام ضروری اینگونه  خریدها می باشد. در بازگشت از این خرید هاست که داماد حق دارد تا گاهی بدیدن عروس برود و اصطلاحا حق زومارشتی (Zomarushtye)  خواهد داشت

 

            هنگامی بردن عروس به خانه شوهر که اصطلاحا به آن عروس برون(Aroosbaron) می گویند ، چندین سوار زن و مرد با لباسهای زیبا و خوش رنگ محلی مزین به حمایلی از قطار فشنگ و تفنگ ، با همراهی ساز و دهل بخانه پدر عروس می روند تا عروس را سوار بر مادیان سفیدی بنام سوز کیو (Soz Keyo) نمایند . روی مادیان را نیز هنگام عروس برون با پارچه های زیبا و رنگارنگی نوعی زین زیبا بنام تلمیت (Talmit) می بندند . هنگام نزدیک شدن سواران همراه داماد به روستا یا سیه چادر محل اقامت عروس ، اهالی عموما سعی در مراقبت از دام و طیور خود دارند ، چراکه در این روز مطابق رسمی پذیرفته شده ، تفنگ چیان همراه  داماد یا (زوماون Zomavan)  می توانند به حساب پدر و خانواده عروس بسوی دام و طیور اهالی محل سکونت خانواده عروس شلیک نموده و در صورت هدف قرار دادن آنها ، شکار را نصیب خود نمایند. البته فردای این روز همراهانی از خانواده عروس نیز که جهت سرزدن یا رساندن عروس به خانه داماد به روستا و محل اقامت داماد می روند و متقابلا حق شکار و شلیک به دام ها و طیور متعلق به اهالی محل سکونت داماد را با تقبل هزینه غرامت آن از سوی خانواده داماد دارند.  

 

         بدنبال شکار و صرف نهار و چای و شیرینی  ، عروس سوار بر سوز کیو اماده رفتن به خانه بخت می شود. معمولا مادر عروس یا یکی دیگر از زنان طایفه عروس قبل از عزیمت دخترشان کمر عروس را با شالی زیبا و رنگین به نیت آوردن هفت پسر کاکل زری می بندند و زنی نیز (معمولا مادر عروس) حامل ظرف حلوای عروس بعنوان راهی نمودن غذای عروس نیز می شود تا مراسم ربودن حلوا توسط سوارکاران نیز اجرا کرد . سینی حامل حلوا با مسابقه و رقابت سوارکاران جهت رساندن زودتر خود به حلوا و ربودن خوردن قاشقی یا انگشتی از آن برای برکت و خوش یمنی تا تمام شدن تمم حلواها و دست بدست ربودن سینی مذکور ادامه خواهد یافت .

 

      در محل اقامت و سکونت داماد ، خانواده داماد تدارک نهار یا شام مفصلی را در محیطی سرسبز و با صفا با برپانمودن کولا (Kola - آلاچیق و سایبانی که عموما از شاخ و برگ درخت بلوط درست می کنند) می بینند . کف کولا و سیاه چادر را با قالی و نمد ها و گلیم های زیبا و نقش دار مفروش می نمایند. با نواختن ساز و دهل زنان و مردان لر دست بدست هم مشغول باخته (Bakhte) یا رقصیدن می شوند . با نزدیک شدن کاروان حامل عروس به آبادی ، نوازندگان مستقر در محل اقامت داماد با ساز و دهل با همراهی سوارکان محلی با شلیک تیر و نواختن ساز به استقبال کاروان حامل عروس می روند. در این هنگام حاضران و نزدیکان دو خانواده عروس و داماد با پرداختن پول به سازنه (Sazena - نوازندگان ساز) و بازنه (Bazena - بازی و رقص کنندگان ) و چوبی کش (Chobi kash - سر دسته رقص های محلی ) آنها را شوا (Shava - شاباش) می نمایند. از مهمانان نیز هنگام صرف غذا با عموما پلو گوشت آماده در سینی های غذاخوری بنام مجمه (Majma) پذیرایی می شود که لذت آن نیز بنا به تجربه ، خوردن غذای عروسی در مجمه با دست و پنجه پاکیزه است .

 

         پس از صرف نهار یا شام و چای و شیرینی  و قبل از متفرق شدن مدعوین و حاضران ، مراسم گذاشتن گل (Goll - سینی بزرگ پر از دستمال و نقل و شیرینی ) برگزار می شود . در این مراسم گل (سینی حاوی دستمال ها) را نزد تک تک حاضران در جشن عروسی می برند و حاضران با انتخاب دستمالی ، برحسب توان مالی  و نزدیکی و خویشاوندی یا عمل متقابل ، مبلغی پول در سینی می گذارند . مبالغ مذکور در حضور کلیه افراد و خانواده عروس و داماد شمرده و یادداشت (هم برای عمل متقابل و هم ثبت میزان جمع آوری شده ) و به همه اعلام می شود و مراسم خاتمه می یابد .

 

         معمولا یک هفته بعد از عروسی افرادی از سوی خانواده عروس به خانه داماد می روند تا عروس را جهت تاکید بر اکرام و تکریم خانواده خود به نزد پدرش ببرند . داماد نیز پس از مدتی کوتاه با همراهان خود به خانه پدر عروس می روند تا عروس خانم را بازگرداند و عروس خانم هم  در بازگشت از خانه پدر (باووه) به خانه شوهر، مقداری هدیه و سوغات بنام باوونی  (Bawonye)  با خود می آورد .

 

                  در برخی مواقع  و پاره ای از مناطق عشایری ، خانواده عروس ۱ یا ۲ نفر و گاهی خانواده ای کم جمعیت را بخاطر عدم دلتنگی عروس و همدلی و کمک  دخترشان بنام سرجیازی (Sarjeyazye- سرجهازی  و سر جهیریه ) همراه عروس روانه خانه شوهر می کنند تا برای همیشه در بین طایفه داماد بماند و با آنها زندگی کنند. طایفه و خانواده داماد نیز معمولا با در اختیار گذاشتن زمین کشاورزی یا دام و امکانات لازم دیگر از حضور انان استقبال می نمایند . ظاهرا  با گذشت زمان در مواردی  ، گاهی این افراد مورد بی مهری و آزار طایفه داماد نیز قرار گرفته اند، زیرا ضرب المثل  لری  « مر سر جیازی دآتم»  مگر سرجهیزه مادرت هستم را در لرستان  زمانی بکار می برند که فردی مورد  آزار و اذیت و به مهری دیگران قرار گرفته و در پاسخ کم لطفی های دیگران بکار می رود .

بر گرفته از کتاب : فرهنگ مردم لرستان - سعید شادابی

  نظرات ()
ایلات حوالی خرم آباد (لرستان) نویسنده: احـد رستگار فرد - جمعه ۱۱ خرداد ۱۳۸٦

مشاهده یادداشت خصوصی

  نظرات ()
مطالب اخیر خرم‌آبادی‌ها به کمپین لِغِن‌وخَرَ بپیوندند لرشناسی نیاز امروز مردم لر ترجمه "ماهی سیاه کوچولو" بهرنگی به لُری (مینجایی) لباس‌ لرهای فیلی: در استان‌های لرستان‌، ایلام و کرمانشاه کردستان عراق و داعش ، دوست یا دشمن کشف گور 3200 ساله در فرودگاه خرم‌آباد گذری بر چگونگی انتخاب نظام و دستگاه خط لور 1 زیر بار غم برارم؛ دانلود نوحه ها و مداحی های لری حاج رضا نقاش بروجردی روایتی محلی از اسطوره‌ی جهانی میل به زندگی جاودان بازمانده‌های کهن زبان لری در متون فارسی
‪Google+‬‏ کلمات کلیدی وبلاگ لرستان (٢٩) فرهنگ (٢٠) خرم آباد (۱٩) لر (۱٧) زبان (۱٤) آیین ها (۱۱) اخبار (۱٠) سوگواری (٩) همیت قومی (٩) مشاهیر (٧) لر بلاگها (٧) ادبیات لری (٧) بازیهای لری (٥) فرهنگ و هنر (٥) تازه های کتاب (٤) طبیعت (۳) لور (۳) خط (٢) مقاله (٢) میر ملاس (۱) بنا (۱) باستان شناسی و تاریخ (۱) لرشناسی (۱) لرپژوهشی (۱)
دوستان من ...تا سپیده نگاهی به هنر و ادبیات خرم اباد @(بچه هاى خرم آباد)@ Asemane e Khorramabad Khormoa on Alexa Lur People MAP OF Khorramabad آبفا شهر خرم آباد آبفا لرستان اتابکان لر اتاق بازرگانی ‌صنایع و معادن خرم آباد احد چگينی احد چگينی ۲ اصالت بختیاری آقا زینم علی خرم آباد امور آبفا شهر خرم آباد آموزش و پرورش ناحيه يک خرم آباد انجمن علمي كشاورزي دانشگاه آزاد خرم آباد انجمن علمی کشاورزی دانشگاه آزاد اسلامي واحد خرم آب آوای محیط زیست ایران اولین مجله علمی کشاورزی دانش سبز خرم آباد ايــــــــــذه ايذه - خوزستان - ايران ب مثل بختیاری باباطاهر لر باؤیــنه بچه های خرم آباد بـــــــرده شیــــر بلوط بهمن علاءالدین(مسعود بختیاری) بی تو هرگز بیان ایرانی بیداری پايگاه هنرمندان لر پرشين بلاگ خرم آباد پرنیان ۷ رنگ ممسنی پژوهشکده تاریخ-فرهنگ-ادبیات قوم بختیاری پیش بینی ی هواشناسی خرم آباد پيش بينی ی هوای لرستان تاریخ قوم لر تاريخ و فرهنگ بختياری تال خرم آباد تالار گفتگوی لرستان ترنم تصویر پیل گپ ( پل بزرگ خرم آباد ) تویسرکان بهشت غرب ایران تی به رهت ایمهنم تــــیـام جنبش آزادی خواهان لور چــهـار فصــل چــویــل دنـــا حرفهایی برای گفتن خانه ی بختياری خرم آباد در ویکیپدیا خرم آباد شهر فراموش شده خرم‌آباد (لرستان) + رضا جايدری خرموه )خرم آباد ( خرومووه ۳ ( خرم آباد ۳ ) خــط لری خورشید لر دالکه ( خرم آبادی ) دانشجویان لرستانی تهران دانلودموسیقی لری در مورد زندگی بختیاری دز پارت دز شاپور خواست ( خرم آباد ) دوستداران زاگرس دیگری در من سازمان آمار و فن آوری اطلاعات شهرداری خرم آباد سامان از خرم آباد سايت رسمي شهرداري خرم آباد سايت رضا خرم آبادی سبزه سرا ستاره خرم آبادي ستاره نيکوبخت سر هرک سرزمین پنج خورشید سرود بخت يار سلام لرستان سلام لرستان شاهزاده ى بختیاری شرکت رایانه مهر مهستار شعر خرم آباد شعر لری شعر و ادبیات شعرهای ناب لری شهر لـــنــده شهر من پارسوماش شهری از تاریخ شهریاران شعر ممسنی شور زندگی شیهه ی آفاق طبیعت لرستان طلبه ی دهدشتی عکس ها و اخبار ورزش لرستان و خرم آباد علی رضا کرمی - خرم آبادی فتو بلاگ جوان خرم آبادي فراسو فردای لرستان فردای لرستان۲ قوم لر کاسيت کلوب از خرم آباد گزارش آنلاین آسمان خرم آباد گهر ( خرم آبادی لر لــــر ایــران لر دگان لر لینک لرستان بزرگ لرستان بزرگ لرستان جنوبی لرنا لری غریب ( کسری چگینی) لــــــــــــور لـــیــراوی مال کــنون محبان مهدی فاطمه محسن يه خرم آبادی مسی و مدیریت مفاخر لرستان ملایر را بهتر بشناسیم ملس خرم آباد مندیــر بهارون مهدی از خرم آباد مهدی ویس خرم آباد ی مهر سبز خرم آباد موج میتوان چندین قرن زندگی کرد؟ ن . شهبازی نقشه های هوايی خرم آباد نقشه ي گردشگري ي خرم آباد هالو زال هتلهای ازنا هتلهای اليگودرز هتلهای بروجرد هتلهای خرم آباد هتلهای دورود هُرو : لرستان لکی بختیاری کهگیلویه ممسنی هفته نامه صداي ملت ( خرم آباد ) همتبار هميشه فاصله يي هست هواشناسی ی خرم آباد وبلاگ اختصاصی طایفه ایسوند وبلاگ کوهنوردی احسان وضع فعلی هوای خرم آباد وضعیت آنلاین آب و هوای خر م آباد يك كوچه خرم آباد یکی از هزاران کمک به شناخت وگسترش فرهنگ لر(بختیاری ورزش ایرانی پرتال زیگور طراح قالب